เรียบเรียงโดย
ทำไมความผูกพันระหว่างเรากับน้องหมาถึงลึกซึ้งจนอธิบายเป็นคำพูดได้ยาก? คำตอบส่วนหนึ่งซ่อนอยู่ในชีววิทยา เมื่อเราสบตากัน ทั้งคนและหมาหลั่งออกซิโทซิน ฮอร์โมนแห่งความรักเดียวกับแม่ลูก
ในฐานะคนที่ทำงานกับเรื่องพันธุกรรมและสุขภาพมาตลอด ฉันหลงใหลคำถามหนึ่งเสมอ นั่นคือ ทำไมความผูกพันระหว่างเรากับน้องหมาถึงลึกซึ้งจนอธิบายเป็นคำพูดได้ยาก คำตอบส่วนหนึ่งซ่อนอยู่ในชีววิทยาของเราทั้งคู่
เมื่อเราสบตากับน้องหมาที่เรารัก ร่างกายของทั้งสองฝ่ายจะหลั่งฮอร์โมนชื่อ ออกซิโทซิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนเดียวกับที่สร้างความผูกพันระหว่างแม่กับลูก งานวิจัยชิ้นสำคัญในวารสาร Science พบว่าการสบตาระหว่างสุนัขกับเจ้าของทำให้ระดับออกซิโทซินเพิ่มขึ้นในทั้งสองฝ่าย ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ไม่พบในหมาป่า (Nagasawa et al., Science, 2015) เป็นวงจรความรักที่ส่งต่อกันไปมาอย่างน่าทึ่ง
สิ่งที่ฉันรู้สึกว่ามหัศจรรย์ที่สุดคือ มันเป็น วงจรสองทาง เมื่อเราสบตาน้อง ออกซิโทซินของเราเพิ่มขึ้น เราจึงลูบหัวและเล่นกับน้องมากขึ้น ซึ่งทำให้ออกซิโทซินของน้องเพิ่มขึ้นตาม น้องก็ยิ่งเข้ามาใกล้และสบตาเรามากขึ้น วนเป็นวงจรที่เสริมความผูกพันให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นเรื่อย ๆ ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อนักวิจัยให้ออกซิโทซินทางจมูกแก่สุนัข น้องก็สบตาเจ้าของนานขึ้น ซึ่งทำให้ออกซิโทซินของเจ้าของเพิ่มตามไปด้วย (Romero et al., PNAS, 2014) เชื่อมโยงกับเรื่อง ยีนกับนิสัยสุนัข
ความสัมพันธ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นบังเอิญ สุนัขอยู่เคียงข้างมนุษย์มานานนับหมื่นปี ผ่านการวิวัฒน์ร่วมกันจนน้องหมาพัฒนาความสามารถพิเศษในการ อ่านอารมณ์และสีหน้าของมนุษย์ ได้ดีกว่าสัตว์ชนิดอื่น แม้แต่การทำตาแบบ "ตาอ้อนวอน" ก็เป็นผลของวิวัฒนาการ โดยงานวิจัยพบว่าสุนัขพัฒนากล้ามเนื้อเหนือดวงตา (levator anguli oculi medialis) ที่หมาป่าไม่มี ทำให้ยกคิ้วด้านในได้ ดวงตาดูโตและอ้อนวอนคล้ายทารก จนกระตุ้นสัญชาตญาณการดูแลของมนุษย์ (Kaminski et al., PNAS, 2019) ความผูกพันจึงฝังอยู่ในธรรมชาติของทั้งสองสปีชีส์
ในฐานะผู้ก่อตั้งแบรนด์ที่ดูแลสุขภาพทั้งคนและสัตว์เลี้ยง ฉันเชื่อว่าการเข้าใจวิทยาศาสตร์ของความผูกพันนี้ ทำให้เราเห็นคุณค่าของน้องในฐานะ สมาชิกครอบครัวอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่สัตว์เลี้ยง และการดูแลสุขภาพของน้องให้ดีที่สุด ก็คือการตอบแทนความรักที่น้องมอบให้เราทุกวัน และเมื่อเราอยากให้น้องอยู่กับเรานานที่สุด เราก็ย่อมใส่ใจอายุขัยของตัวเองด้วย ฉันเขียนเรื่องนี้ไว้ในฝั่งสุขภาพคนที่ ยีน FOXO3 กับการมีอายุยืน ของ Geneus DNA เชื่อมโยงกับ พันธุกรรมกับอายุขัยสัตว์เลี้ยง
ครั้งหน้าที่น้องหมาวิ่งมาหาคุณด้วยแววตาเป็นประกาย จงรู้ไว้ว่านั่นไม่ใช่แค่ความน่ารัก แต่เป็นสายใยทางชีววิทยาที่ลึกซึ้งจริง ๆ การดูแลน้องให้มีสุขภาพดีและอยู่กับเรานาน ๆ คือสิ่งที่มีค่าที่สุด หากอยากรู้จักน้องให้ลึกขึ้นในระดับ DNA ปรึกษาทีม Geneus Pet ได้เลย
1. ออกซิโทซินคืออะไร?
ออกซิโทซินคือฮอร์โมนแห่งความผูกพัน หลั่งออกเมื่อคนกับหมาสบตากัน ช่วยสร้างความผูกพันระหว่างกัน เป็นฮอร์โมนเดียวกับที่สร้างสายใยระหว่างแม่กับลูก
2. การสบตากับหมาช่วยเรื่องความผูกพันจริงไหม?
จริงค่ะ งานวิจัยในวารสาร Science พบว่าการสบตาระหว่างคนกับหมาทำให้ออกซิโทซินเพิ่มขึ้นทั้งสองฝ่าย เป็นวงจรความรักสองทาง ซึ่งไม่พบในหมาป่า
3. ทำไมหมาถึงเข้าใจอารมณ์คนได้ดี?
เพราะสุนัขวิวัฒน์ร่วมกับมนุษย์มานับหมื่นปี จนพัฒนาความสามารถอ่านอารมณ์และสีหน้ามนุษย์ได้ดี รวมถึงพัฒนากล้ามเนื้อใบหน้าสำหรับการสื่อสารกับมนุษย์โดยเฉพาะ
